dinsdag 30 december 2014

Gemberbier

Geïnspireerd door een film (Nanny McPhee returns) besloten de Achterbergen om te proberen om zelf gemberbier te 'brouwen'. Dat bleek verrassend makkelijk, en ook nog eens verrassend lekker, en ook nog eens verrassend goedkoop voor een frisdrank!

Het recept vonden we hier. De ingrediënten kostten ons bij elkaar echt niet meer dan 35 cent, en daar hadden we twee liter fris, tintelend gemberbier voor, plus twee eetlepels geconfijte geraspte gember - heerlijk door de yoghurt!

Gemberbier

voor de siroop: 1 cup (200 gram) kristalsuiker - 2 eetlepels fijn geraspte verse gemberwortel, zonder schil - 1/2 cup (120 ml) water

voor het bier: 1/8 theelepel droge gist - de gembersiroop - 3 eetlepels citroensap - water

en een 2-liter fles of twee 1-liter flessen

Zo doe je het: Verhit de 120 ml water met de suiker en de geraspte gember al roerend, tot de suiker is opgelost. Zet het vuur uit en laat 1 uur trekken. Zeef de siroop, gebruik de nu geconfijte gember voor iets anders.
Meng de ingrediënten voor het bier: de gist, de gembersiroop en het citroensap, vul aan met water tot 2 liter. Roer (of schud als het al in een fles zit) tot alle gist is opgelost. Giet dit in een of twee flessen, sluit af en zet bij kamertemperatuur neer.

Belangrijk: omdat het bier gaat gisten, en er gas ontstaat, komt er druk op de fles. Open de fles één keer per dag om overdruk tegen te gaan!
Proef na 2 dagen of de smaak goed is, laat anders nog één dag staan en zet vervolgens de fles(sen) in de koelkast. 
Ook in de koelkast gaat het gisten langzaam door, laat het dus niet dagenlang staan zonder de fles te openen. Bij de Achterbergen is die waarschuwing  niet echt nodig, deze hoeveelheid gaat er in één keer door!

PS dit kun je met recht bier noemen, er zit alcohol in! Dit wordt gevormd door het gist, dat de suikers in alcohol en koolzuur omzet. Hoe langer je het laat staan, hoe meer alcohol.
Wil je absoluut geen alcohol, dan kun je de gembersiroop natuurlijk ook mengen met koolzuurhoudend bronwater!

zaterdag 27 december 2014

Amandelspijskrans en hazelnootschuimtaart

De Achterbergen hebben op tweede kerstdag genoten van twee ontzettend ongezonde taarten: een krans van bladerdeeg met amandelspijsvulling en een mierzoete hazelnootschuimtaart (mijn lievelingsgebak!).

Het recept voor de hazelnootschuimtaart haalde ik hier vandaan. Met één belangrijk verschil dat ik een keer van Rudolph van Veen heb geleerd: bak eiwitschuim ALTIJD op 80 graden. Het droogt dan heel mooi op zonder te verkleuren en al helemaal zonder te verbranden. Het duurt wel een uurtje of 4, dus je moet de oven wel reserveren!

Met het recept voor de bodem kon ik drie flinke bodems van 20 cm doorsnee maken. Handiger zou zijn om kleine eenpersoonsrondjes te maken, zodat je de taart ook niet hoeft te snijden. Dat kruimelt namelijk nogal (maar dat is eigenlijk ook wel weer lekker).
Poedersuiker maken de Achterbergen tegenwoordig zelf in de koffiemolen. Een paar seconden werk per hoeveelheid suiker, dat scheelt al snel euro's.

De amandelspijskrans is een klassieker bij de Achterbergen. Het recept zat ooit een keer in de Kerstbijlage van Tip culinair en is ontzettend simpel, helemaal als je gekocht amandelspijs gebruikt. Je kunt natuurlijk ook zelf spijs maken, maar let ook op de prijs per kilo...

Amandelspijskrans in bladerdeeg

7 of 8 plakjes bladerdeeg - 1 eidooier - scheut citroensap - 1 pakje amandelspijs - extra eidooier om te bestrijken

Meng de amandelspijs met de eidooier en een scheut citroensap. Laat het bladerdeeg ontdooien, leg alle plakjes op elkaar en rol ze uit tot één lange lap. Vorm van de spijs een worst en leg dit op het bladerdeeg. Rol het deeg om de spijs heen, knijp de naad vast. Maak een krans, schuif het ene eind een stukje in het andere eind. Kneed en knijp nog een beetje om de krans mooi van vorm en formaat te maken. Als er bladerdeeg overblijft, kun je daar mooi sterretjes en evt. letters uitsteken, duw die vast op de krans. Bestrijk alles met eidooier en bak de krans in 50 minuten gaar op 200 graden.

vrijdag 19 december 2014

Een gezegende kersttijd!


Aan alle lezers van dit blog: de Achterbergen wensen jullie een paar heel fijne, ontspannen, feestelijke en gezegende weken toe!

Een feestelijk lied: Glorious!

Heerlijk om er van alle kanten aan herinnerd te worden waar het met Kerst om gaat! Onze Verlosser kwam op aarde, om de weg te banen, zodat wij Hem kunnen volgen en ook tot de Vader komen.

Een bemoedigend en inspirerend artikel:

"Wij hebben zijn ster in het oosten gezien".

Dat wensen wij jullie van harte toe!



tot volgend jaar!

woensdag 17 december 2014

Drie keer gezond snoepen


Het leuke van een nieuw (kook)boek in huis is dat je ook inspiratie krijgt om zelf dingen uit te proberen. Ik zal jullie niet vermoeien met de hele achtergrond van de inhoud van mijn mooie nieuwe glazen torentje, maar misschien willen jullie wel weten wat erin zit en hoe dat is gemaakt!

Bovenaan kokosfudge met citroensmaak, gezoet met honing, daaronder hazelnootbrokken, gezoet met palmsuiker, en onderaan kokosfudge met pepermuntsmaak, gezoet met vermalen pepermuntjes omdat ik NERGENS pepermuntextract kon vinden. Je kunt op internet recepten vinden waarin santen (kokoscrème) wordt gebruikt; ik had dat niet in huis en heb het gemaakt met geraspte kokos, waarvan de Achterbergen nog twee emmertjes in huis hebben. Ik dacht dat het misschien de juiste consistentie zou krijgen als ik het lang zou laten draaien in de keukenmachine. Geen idee of het met santen nóg lekkerder wordt, maar dit vind ik al helemaal prima!

Kokosfudge

De basis: 1 cup (240 ml) geraspte kokos in de keukenmachine laten draaien tot het een beetje vettig wordt, mengen met smaakmaker naar keus:
  • citroensap naar smaak (bijv. 1 eetlepel) 
  • of 1 eetlepel cacao (hebben we ook gedaan, is al op dus niet meer op de foto)
  • of een aantal vermalen pepermuntjes, 4 eetlepels
en een zoetmiddel:
  • 1 eetlepel honing (of naar smaak)
  • of een ander zoetmiddel naar wens
  • de pepermuntjes waren natuurlijk van zichzelf al zoet
Vervolgens net zoveel kokosolie toevoegen dat het een samenhangende massa wordt, bij mij 2 eetlepels.
Goed mengen, in een liefst flexibele vorm doen (ik had hartvormige siliconen vormpjes) en in de koelkast laten opstijven. In stukken breken. 

Granola of hazelnootbrokken

Een cup hazelnoten* ontvliezen door ze 8 min. te roosteren op 190 graden. Ze hebben direct ook dat lekkere geroosterde smaakje (ik had zelfgeraapte hazelnoten gebruikt, groot voordeel is daarbij ook dat ze zo gratis waren, anders had ik het  nooit gedaan...). Hazelnoten fijnhakken. In een droge koekenpan een laagje pitten/zaden naar keus roosteren en aan de hazelnoten toevoegen. Zoetmiddel naar smaak toevoegen (ik had 3 eetlepels palmsuiker en dat was eigenlijk net iets te zoet) en net zoveel kokosolie dat het een samenhangende massa wordt. Dat is het tricky gedeelte: ik had de stukjes noot eigenlijk net iets te groot om samenhangend te worden met de kokosolie die ik wilde gebruiken (3 eetlepels) en uiteindelijk werd de helft een verrukkelijke granola. Ook niet erg.
Spreid het mengsel uit in een flexibele vorm (bijv. siliconen) en laat opstijven in de koelkast. Breek in stukken - of misschien is het ook een granola geworden! (Wil je persé een reep, dan kun je de hazelnoten en pitten/zaden beter in de keukenmachine malen).
Ik vind dit heerlijk op mijn dessert: een schaaltje uitgelekte volle yoghurt (Griekse yoghurt dus)!

*wil je het helemaal goed doen, dan moeten de hazelnoten eerst een nachtje weken en vervolgens gedroogd 

maandag 15 december 2014

Mijn kinderen

Regelmatig moet ik denken aan het boekje van Ross Campbell, waarin hij uitlegt hoe je een kind leert omgaan met zijn eigen boosheid. Niet vanwege die boosheid, maar wel vanwege het vullen van de emotionele tank van je kinderen. Dit staat ook beschreven in 'De vijf talen van de liefde voor kinderen', waarvan Ross Campbell mede-auteur is.

Kinderen die zich geliefd weten, groeien stabieler op. Helaas hebben ouders en kinderen nog wel eens miscommunicatie op dit gebied, en denkt de ouder dat hij/zij veel liefde geeft, terwijl dat bij het kind in kwestie niet aankomt. Op dit moment ben ik het boekje over de talen van de liefde aan het lezen, en word ik er extra bij bepaald dat dit in ons gezin soms ook het geval is. Reden te meer om op zoek te gaan naar welke taal bij het desbetreffende kind past!

Liefde kun je geven op veel manieren: door lichamelijke aanraking zoals een knuffel, een aai of juist een stoeipartij. Of door een positief gesprek en persoonlijke aandacht. Sommige kinderen zijn er extra gevoelig voor als je iets voor ze doet. Als je het belang hiervan voor ogen houdt, is het veel makkelijker om tijdens je drukke bezigheden even tijd te maken voor een kind dat je aandacht vraagt.

Laatst postte een facebook-vriendin een opmerking over haar eigen gezinsleven. Dat God ons situaties geeft die wel eens moeilijk voor ons zijn (bijvoorbeeld een kind dat 's nachts wakker wordt), en dat zij dat wilde zien als de mogelijkheid voor een bonus door de eerste te zijn die naar dat kind toegaat. Wat een mooie gedachte! Dat kunnen we vast allemaal vertalen naar onze eigen situatie. Wat voor ouder ben je als je kind constant te horen krijgt: 'nu even  niet'? Jaren geleden al vermaande mijn eigen echtgenoot mij om dat niet te zeggen, ook niet als ik echt geen tijd had, maar dan liever iets te zeggen in de trant van: 'ik zal het zometeen doen, als ik klaar ben met waar ik mee bezig ben'. Zo krijgt het kind het gevoel dat hij belangrijk genoeg voor je is - en dat is helemaal terecht!

Met een groot gezin is het soms lastig om de emotionele tank van alle kinderen te vullen. Helemaal als er 'stille' figuren tussen zitten. Daarom is het best handig om een reminder voor jezelf te verzinnen. Het is echt niet moeilijk! Gewoon even een hartelijke wens voor de schooldag, een liefdevolle aanraking, hoeveel tijd kost dat nou? Vijf seconden per kind? Maar het maakt een groot verschil voor dat kind als het eenmaal onderweg is naar school.

Goeie aansporing, net zo goed voor mijzelf!

vrijdag 12 december 2014

Kerstknutsel


Heb je nog ergens een oud tijdschrift liggen? Met een beetje vouwwerk maak je er een leuke kerstboom van!

Hiermee kwam een van de Achterbergen vandaag thuis. Een werkwijze kun je makkelijk op internet vinden, bijvoorbeeld hier.

Een nieuw blog

Op het Achterbergenblog is het momenteel erg rustig. Niet dat er niks te melden valt, maar er is gewoon heel weinig tijd beschikbaar voor extra dingen. De Achterbergen zelf vragen het grootste deel van de tijd, en zo hoort het ook.

Op het moment besteed ik veel tijd aan het lezen van een boek over afvallen: Trim Healthy Mama. Een Amerikaanse methode die heel veel lijkt op Montignac (koolhydraten en vetten grotendeels scheiden), en op Weston Price (voedzame voeding), maar dan gestoeld op de bijbel. Een vriendin attendeerde mij hierop, zo raakte ik erin geïnteresseerd.

Doordat ik de laatste maanden al gezond leef (paleo-/weston price-style) en me heel wat fitter voel dan vroeger, maar er totaal niet bij afgevallen ben, was ik wel heel blij om te zien hoeveel vrouwen hier hulp aan hebben gehad! Op Facebook heeft Trim Healthy Mama een besloten groep van inmiddels meer dan 70.000 leden, waar je heel wat voor- en na-foto's kunt bewonderen.

Eigenlijk wilde ik de lezers van dit blog hier niet mee vermoeien, maar toch wil ik mijn avontuur hiermee op schrift zetten, al is het alleen voor mezelf. Daarom heb ik besloten om een spiksplinternieuw blog op te zetten: THM op mijn manier. Op deze bladzijde kun je alvast iets over de achtergrond lezen. 

dinsdag 9 december 2014

Doorgeefluikje

De laatste dagen heb ik bijna ademloos een Amerikaans blog zitten lezen dat geschreven is door een vrouw die opgegroeid is bij de Amish. Na haar huwelijk heeft zij samen met haar man de Amish verlaten omdat ze ergens anders de antwoorden vond op haar geloofsvragen.

Ze vertelt het hele verhaal, vanaf haar vroegste jeugdherinneringen, chronologisch op haar blog, en het leest als een boek. Tenminste, als je in de gaten hebt hoe de volgorde is: op een blog is dat toch anders dan in een normaal boek. Het is ontroerend om te lezen hoeveel mooie herinneringen zij koestert aan haar ouders, die haar toch echt met bewonderenswaardige wijsheid hebben grootgebracht. Ouders die ze nu nauwelijks meer ziet, omdat zij uitgestoten is.

Wil je het ook lezen? Begin dan hier: A joyful chaos: where it all began.

donderdag 4 december 2014

Volkoren zuurdesembrood - een supermakkelijk recept

 Eindelijk heb ik het gevonden: een supermakkelijk recept voor 100% volkoren zuurdesembrood! Zonder kneden (zoals het de Achterbergen betaamt), en aan de enthousiaste reacties op het oorspronkelijke recept te zien, lukt het iedereen! Een kanttekening daarbij: er is wel een gezonde starter nodig! Een starter is krachtig genoeg als hij tussen twee voedingen in minstens verdubbelt in volume, en als hij de tijd heeft gekregen om te rijpen. Mijn starter was voor dit brood ongeveer drie weken oud.

Het oorspronkelijke recept is een wel heel nat deeg: 88% hydratatie, dwz voor elke 100 g meel zit er 88 ml water door. Dat vind ik wel heel erg veel, en met dat recept lukte het me ook niet om zo'n mooi brood te krijgen. Daarom gaf ik er mijn eigen draai aan en rekende uit hoe ik met dit recept een hydratatie van 80% kan krijgen, zoals alle andere niet-kneden broden op dit blog: best nog wat nat, maar met een veel mooier resultaat.

Ik geef mijn starter tegenwoordig wit meel (op advies van de site sourdoughhome.com, even doorscrollen), om hem uiteindelijk krachtiger te maken. Het brood bevat dus een klein gedeelte wit meel, maar het merendeel is volkoren.
Van dezelfde site heb ik ook het advies opgevolgd om de starter om de 12 uur te voeden zolang hij nog niet krachtig genoeg is, dat wil zeggen minstens 30 dagen, maar het kan ook tot 90 dagen duren. Daarna kan hij in de koelkast (ik zal er nog wel een keer over schrijven, maar je kunt het ook zelf online in het Engels lezen natuurlijk).

De maat van het brood is afhankelijk van de hoeveelheid starter. Ik houd zelf een starter bij van 200 gram, die staat bij kamertemperatuur. Daarvan doe ik elke voedingsbeurt de helft in een bak in de koelkast (in plaats van weggooien, dit wordt niet voor brood gebruikt, maar ik spaar het op totdat ik voldoende heb voor bijv. pannekoekjes), en vul ik het aan met 50 gram meel en 50 ml water. Deze keer haalde ik er 150 gram af, hield 50 gram starter over en voedde dat met weer 25 gram meel en 25 ml water. De volgende dag hoef ik dan niets eraf te halen, alleen maar weer bijvoeden met 50 gram meel en 50 ml water.

Een rustiek zuurdesem volkorenbrood (ca. 800 gram)

425 gram volkoren meel - 150 gram zuurdesemstarter  - 325 ml water (direct uit de kraan of iets opgewarmd) - 1 tl grof zeezout

Mix alles in een kom. Dek af (ik doe er een plastic zak omheen) en zet weg bij kamertemperatuur. Een hogere temperatuur zorgt voor een kortere rijstijd een lagere temperatuur voor een langere, je  moet dus zelf uitvinden hoe lang het in jouw huis moet. Ongeveer 8 tot 12 uur laten staan, tot het deeg in volume is verdubbeld. (Mijn deeg stond van 19.30 tot de volgende ochtend 8 uur in de woonkamer - 's nachts koelt het daar af tot 16 graden).
Strooi bloem op het werkvlak en haal het deeg met behulp van een deegschraper uit de kom, laat op de bloem vallen. Strooi ook wat bloem over het deeg, en vorm er een 'boule' van, door de buitenlaag wat uit te rekken en aan de onderkant in te stoppen. Hiervan zijn op internet talloze beschrijvingen en filmpjes te vinden, maar je moet het toch echt zelf in de vingers zien te krijgen. Leg het brood op een bakplaat en laat even rusten. Niet te lang, want dan zakt hij weer uit door het vrij natte deeg!

Verwarm de oven zo warm mogelijk voor. Als de oven op temperatuur is: met een gekarteld mes de bovenkant van het brood een keer of vier inkepen (zo barst het brood niet op willekeurige plaatsen open), de bakplaat in de oven zetten en de temperatuur op 220 graden zettten. Het brood is gaar in ongeveer 45 minuten. De kerntemperatuur moet ongeveer 91 graden worden.
Laat bij voorkeur helemaal afkoelen voordat je het aansnijdt.

NB Misschien denk je dat ik het precies zo gedaan heb: mis! Ik was helemaal vergeten om de oven op tijd aan te zetten, en bracht eerst de jongens naar school. Het brood was toch te ver uitgezakt. Ik heb gauw de oven aangezet, opnieuw een boule gevormd, ingekerfd en in de oven gezet toen die nog niet eens op temperatuur was. Wie weet werd het wel zo'n mooi brood omdat het niet volgens de regels werd gedaan?? Maar ja, hoe maak je nou hiervan een geloofwaardige beschrijving...

woensdag 3 december 2014

Qwirkle

Mocht iemand nog op zoek zijn naar een tip voor een leuk spel: een van de Achterbergen, die toevallig vlak voor Sinterklaas jarig is en deze keer 9 is geworden, vroeg en kreeg voor zijn verjaardag een aantal spellen, die hij op internet had opgezocht. Eentje sprong er echt uit: Qwirkle. Een echte aanrader, en als je supersnel bent - en een beetje geluk hebt - kun je het nog voor vrijdag in huis hebben voor het geval je nog om sintcadeautjes verlegen zit.

Qwirkle heeft maar liefst drie verschillende uitvoeringen, wij kochten de meest degelijke uitvoering met dikke houten blokjes. Dat is natuurlijk ook de duurste uitvoering, maar het kan nogal schelen waar je het bestelt. Ik ga geen namen noemen, maar enig gezoek op internet levert al snel een flink prijsvoordeel op vergeleken met een van de grootste internetwinkels.

Qwirkle bestaat uit 108 houten blokjes, zes verschillende kleuren (op de foto zie je bijna geen verschil tussen paars en blauw, maar in het echt is dat duidelijker), en zes verschillende figuurtjes. Je legt om beurten een of meer blokjes aan, die moeten dan wel samen één rij vormen, en dan krijg je direct punten: vorm je een reeks, dan telt elk blokje uit die reeks voor één punt. Een blokje kan ook in twee reeksen een aanvulling vormen, dan tellen die reeksen allebei mee. En leg je een 'qwirkle', dwz leg je het zesde blokje, krijg je zomaar zes punten extra.

De Achterbergen hebben het inmiddels een paar keer zonder puntentelling gespeeld - en nu zijn we klaar voor het echte werk: volgende keer de punten bijhouden!

Heel grappig: de Achterbergen hadden al een kast vol spelletjes die nooit gedaan werden. Maar wat moet je geven aan een 9-jarige als er verder nergens behoefte aan is en de jongen in kwestie graag spelletjes wil? Gelukkig heeft het deze keer heel goed uitgepakt!!

dinsdag 2 december 2014

Surprisetijd

Dit jaar worden bij de Achterbergen zes surprises gemaakt. Heel relaxed, vorige week drie voor de jongensclub, en deze week drie voor school.
Gelukkig waren een paar grote broers vorige week bereid om te helpen en hadden we een paar gezellige dagen met allerlei geknutsel.

Deze week begint het opnieuw. Onze 11-jarige Achterberg, die vorige week ook al helemaal zelfstandig een surprise in elkaar heeft gezet, was het eerst klaar. Voor een meisje uit zijn klas die van paarden houdt heeft hij de surprise van de foto gemaakt. In alle witte onderdelen zit wel een cadeautje (kneedgum, een zilveren pen, een chocoladeletter), en dat terwijl de inspiratie van het paardje komt. Voor inspiratie voor een surprise kijken de Achterbergen meestal naar overtollige spullen. Zo raak je er op een leuke manier van af.

Nu nog twee te gaan! Dat is trouwens bijna niks. Gisteren hoorde ik van een gezin waar ze dit jaar 24 surprises moeten mken!

donderdag 27 november 2014

Avontuur met orgaanvlees

Dat hadden jullie nog tegoed. Het avontuur verliep vrij tam eigenlijk. Voor degenen die het gemist hebben: in mijn zoektocht naar gezond leven kwam ik het dringende advies tegen om orgaanvlees te eten: vooral lever, maar ook hart, nieren etc. Orgaanvlees is veel rijker aan de goede voedingsstoffen dan 'gewoon' vlees, vooral lever. Dat zetje had ik nou net nodig om eens buiten de comfortzone te gaan!


Wat had ik besteld?

O.a. varkenslever
lamslever
runderpens*
runderhart*
ossestaart
varkenstong
en varkensoren, geen echt orgaanvlees, wel buitenissig

bovendien hele haring (dus ongezouten, dat realiseerde ik me pas later)
hele sardines
en twee biologische kippen

Van tevoren had ik op internet allerlei informatie opgezocht, als er 'iets overheerlijks' mee te maken viel, wilde ik het wel proberen.

Lever
Lever schijnt het allergezondste voedsel te zijn. Gelukkig houd ikzelf van lever, en voor de Achterbergen zou ik leverpastei of zo kunnen maken (1/3 lever, 2/3 ander vlees). Gewoon gebakken lever met ui en appel? Heerlijk!
Lamslever valt niet zo in de smaak. Taaier en met een sterkere smaak. Ik heb er  nog vier...

Runderpens
Je kunt veel zeggen, en ik wil heel ver gaan, maar toen ik de pens eenmaal had ontdooid en schoongespoeld, en had opgezet met water, wilde ik toch niet meer doorgaan met dit avontuur. Er was geen enkele Achterberg die me tegensprak (er waren er niet zoveel thuis), toen ik het ding toch maar in de prullenbak gooide. Er zijn grenzen! (Hij rook naar mest)

Runderhart
De bestelde runderhart was door de slager vervangen door varkenshart, omdat hij geen runderhart meer had. Ik heb het hart gekookt in kokosmelk met kruiden, en ik vond het lekker. De enkele Achterberg die het ook wilde proeven, vond het ook lekker.

Ossestaart
Moeilijk om iets mee te maken als je geen bloem wilt gebruiken! Ik had hem 3 uur laten trekken, maar hij was nog steeds heel erg taai. Nu heb ik nog een portie in de vriezer, misschien probeer ik daarmee wel een gewoon recept voor soep...

Varkenstong
Daar staat zelfs een recept voor in mijn Blue Band kookboekje. Toch blijft het een zeer rare ervaring om die grote tongen te koken en in stukjes te snijden... Het vlees is lekker, bijna zoals karbonade. Ik wilde mijn vingers niet branden aan de Achterbergen en heb bijna niemand verteld wat ze aten. Alleen mijn echtgenoot vond een raar smaakje aan het vlees zitten (het zat in stukjes door de stamppot heen!) - die kun je niet zomaar bedotten... Hij komt tegenwoordig ook verdacht vaak langs tijdens het koken om te vragen wat we eten!

Varkensoren
Je kon het bestellen (bij de gewone slager), dus dat deed ik. Ik had een recept gevonden dat overtuigend genoeg was. Helaas overtuigde smaak ons geen van allen en verdwenen de in reepjes geknipte, gekookte en vervolgens met kruiden gebakken oren bij het afval.

Haring
Omdat vis zo gezond is - maar ook best prijzig - was ik heel blij om kilo's haring voor een zeer schappelijke prijs te kunnen bestellen bij een diervoedingswinkel. De eisen die aan dierenvoeding worden gesteld, zijn gelijk aan die voor menselijke consumptie, dus dat durfde ik wel aan, hoewel het gek blijft klinken. Ik had me echter niet gerealiseerd dat de haringen natuurlijk niet gezouten waren, en ook niet schoongemaakt. Ik moest dus op zoek naar recepten voor hele haringen, zoals ze in Frankrijk worden klaargemaakt. Geen probleem verder, ook niet het zelf moeten schoonmaken!

Sardines
Ook van de diervoedingswinkel. Ook helemaal niet duur. Sardines zijn lastiger schoonmaken door de bijna onzichtbare schubben, maar ze zijn wel erg lekker! En snel klaar op de grill, met een beetje olijfolie en citroensap, peper en zout. Het heeft best wat om zo'n hele vis schoon te maken!

De vissenkoppen en graten gooi ik trouwens wel weg, je zou hele lekkere en gezonde bouillon kunnen maken juist van vissenkoppen, maar dan kennelijk juist niet van vette vis zoals sardines en haring.

Biologische kip
Het was ook te mooi om waar te zijn, de prijs voor een biologische kip. Ze zijn in dit geval niet voor niets bestemd voor de huisdieren: taai en mager. Niet ongezond, wel te weinig. Ik wilde een ragout ervan maken voor over de rijst, maar uiteindelijk werd het een ragout van kip en gekookt ei. Ook lekker.

Al met al een leuk avontuur, en gedeeltelijk zeker voor herhaling vatbaar!

*klinkt hart en pens meer als iets voor de hond? Tegenwoordig wordt dat ook veel aan dieren gegeven, maar dat wil niet zeggen dat het ongezond is voor mensen. Het oude rijmpje zegt zelfs: een stukje van de pens voor het zieke mens. En op internet vond ik voldoende recepten om de aankoop te rechtvaardigen, vandaar dus

woensdag 26 november 2014

Groot gezin - hoe gaat dat?

Gisteren was er een zeer aardige reactie van iemand, die liet weten dat ze toch wel graag een kijkje wilde nemen in ons grote huishouden. Hoe de was gaat bijvoorbeeld. Nou, dat is toch wel een leuk onderwerp, het grote huishouden bedoel ik. Hoewel ik zelf niet van blogs houd waar opsommingen in staan van wat iemand allemaal gedaan heeft op een dag, dus op zo'n manier zal ik er niet over schrijven.

Voor wie het niet (meer) weet: wij hebben acht zoons en een dochter, allemaal thuiswonend. De oudste is 22, de jongste 4, en we hebben een heerlijk groot huis in een piepklein gehucht in het midden van het land.

Ik ben geen ster in huishouden, zolang ik kinderen had die nog niet naar school gingen, kreeg ik het al helemaal niet voor elkaar, en nu, sinds de jongste naar school is, zwoeg ik mij een weg naar een goed draaiend huishouden. Wat ik veel belangrijker vind, is dat er harmonie is in huis en dat de kinderen allemaal gedijen. Dat ligt als een basis onder ons dagelijks leven, op het stevige fundament van ons geloof in God. Alles wat wij verder doen: bezigheden in en aan het huis, activiteiten ergens anders, moeten passen bij deze basis.

Het eerste dat ik dus zou willen noemen in het kader van 'groot gezin', is de liefde, tijd en aandacht die je aan elk kind afzonderlijk geeft. Hierbij moet ik vaak denken aan iets wat ik heb gelezen: hoe belangrijk het is om de emotionele tank van je kind(eren) te vullen, elke dag. Hoe doe je dat: door liefdevolle aandacht, positief contact en lichamelijk contact. Dat hoeft helemaal geen half uur per kind te zijn: gewoon even een aai over de bol, een arm om de schouder of een knuffel, een klein praatje met oogcontact. Klinkt zo vanzelfsprekend, maar vergis je niet: sommige kinderen krijgen dit niet. Het zijn van die stille, onopvallende pubers bijvoorbeeld, die hun eigen weg gaan. Of het zijn kinderen die alleen maar negatieve aandacht lijken te vragen.

Aandacht en tijd kun je ook geven als je één kind meeneemt bijv. bij het boodschappen doen. In de auto komen vaak de leukste/mooiste gesprekken op gang, en door samen iets te doen, groeit er ook iets moois in het kind en tussen hem en de ouder. Meer kinderen tegelijk meenemen, dat doe ik zelf liever niet. In de auto komen sowieso makkelijk goede gesprekken op gang. Daarom is het ook helemaal niet erg dat je een tijdlang 'taxichauffeur' bent van het gezin, en de een hierheen, de ander daarheen moet brengen. Of weer ophalen.

Onze keuken is apart van de woonkamer, dus tijdens het koken ben ik niet bij de kinderen. Vaak komt een van de jongens dan (gevraagd of ongevraagd) helpen met koken, of gewoon even op de kruk zitten en een praatje maken in de keuken.

dinsdag 25 november 2014

Wat is dit voor blog?

Toevallig keek ik bij de spamreacties van dit blog en vond daar een mooie reactie van een anoniem persoon, die vond dat ik tegenwoordig wel heel erg van de hak op de tak schrijf. Alsof ik tegenwoordig alléén maar aan gezonde voeding denk. (Even voor de duidelijkheid: ik vond deze reactie niet vervelend hoor!)

Tja, dat denk ik zelf ook wel eens. Niet dat er geen 'ongezond' eten op tafel komt bij de Achterbergen, eigenlijk gewoon elke dag. Maar dat is geen blogonderwerp, meestal tenminste.
Het liefst had ik grote zakken vol met tijd, zodat ik mijn creatieve kanten wat meer kan benutten en erover schrijven. Zoals mensen op een naai-, haak-, brei- of borduurblog doen. Helaas, die tijd is er niet en creatieve dingen verdwijnen dan meestal als eerste naar de achtergrond.

De voorraad inspiratie voor allerlei soorten brood is ook een beetje uitgeput geraakt. Dat vind ik zelf helemaal niet erg, want inmiddels staat er een hele rits recepten op dit blog, echt wel voldoende om uit te kiezen. Een degelijk broodblog is het op deze manier niet.

De Achterbergjes worden allemaal elk jaar een jaartje ouder. Schattige en vertederende dingen gebeuren - uiteraard - nog steeds, maar als je kinderen wat groter worden, stellen ze er in het algemeen minder prijs op als de hele wereld dat dan gelijk ook kan zien. Helaas voor jullie, een gezinsblog is het ook al niet.

Wat is het dan wel? Nou, gewoon een uitlaatklep voor dingen die ik belangrijk vind om met 'de wereld' te delen. En dat zijn dan uiteraard de dingen die op dit moment voor mij belangrijk zijn, en waarmee ik geen andere mensen of belangen schaad. Dingen waarvan ik denk dat het best goed is als meer mensen erover zouden nadenken. En omdat ik naast het grote huishouden (waar verder weinig blogvermeldenswaardigs gebeurt of je zou het leuk moeten vinden om te lezen over huishoudelijke routines (al eens gedaan) of vieze keukentegeltjes) heel spaarzaam tijd heb, en die tijd tegenwoordig veel op gaat aan het lezen over gezonde voeding, omdat een gezond lichaam toch eigenlijk een van de grootste geschenken is die je kunt hebben, schrijf ik daarover.

De laatste tijd denk ik er vaak aan om te stoppen met bloggen. Misschien doe ik dat ook wel een keer. Maar zo lang ik dingen belangrijk vind om te delen met 'de wereld', blijf ik toch stukjes plaatsen. En recepten die ik de moeite waard vind als aanvulling hier. En wie weet komt er ooit ook weer een tijd van blogjes met naaitips en over patroontekenen. Al is het alleen al als een naslagwerk voor mijzelf!

maandag 24 november 2014

Groente of niet groente - that's the question

Vandaag een snel 'doorgeefluikje'. Vorige week las ik een blog van Esther Nederhof, met daarin twee filmpjes van (Engelse) lezingen over groente. De ene onderzoekster toonde aan dat het eten van groente wel eens minder gezond zou kunnen zijn dan we dachten. Vooral mensen die maar niet gedijen op een 'gezond' dieet zouden van deze lezing best eens profijt kunnen hebben. Als voorbeeld haalt ze o.a. een aantal groepen mensen aan die helemaal geen groente eten, toch reuze gezond zijn en geen ziektes zoals kanker kennen. Ze eten dan bijv. alleen maar vlees en zuivel van hun eigen koeien. Of zeedieren. Als je Engels verstaat (ze spreekt bovendien heel duidelijk), is het een interessante lezing van bijna een half uur.

De tweede lezing die daaronder staat, is van een Amerikaanse arts die zelf MS kreeg, en er vervolgens met behulp van een dieet dat juist bestaat uit heel veel groenten, weer helemaal bovenop is gekomen. Ook heel interessant, en hopelijk zijn er veel mensen die hier profijt van hebben! Ik vond haar Engels moeilijker te volgen, en de lezing duurt ook langer, maar over haar voedingsmethode is elders op internet wel meer te vinden.

Is één van beide waar, of hebben ze allebei een gedeelte van de volledige waarheid ontdekt? Ik neig naar het laatste, wat ons weer terugbrengt bij de algemene Achterbergse houding: niet te moeilijk doen, ook niet over kinderen die maar heel weinig groente eten - wie weet is het helemaal niet zo erg als we altijd dachten.

Hier een link naar het desbetreffende blog: Voeding en psyche - hoe gezond zijn groenten?

vrijdag 21 november 2014

Mooi initiatief

Hebben jullie dat ook, dat je al die verpakkingen wel eens zat wordt? Ik denk wel eens na over de hoeveelheid afval die als een gestage stroom het Achterbergse huis verlaat, wel in verschillende richtingen: plastic, papier, etc., maar toch: als wij bijvoorbeeld al één plastic melkcontainer per dag weggooien, hoeveel is dat dan voor heel Nederland? Ik bedoel maar. Ik moet er niet aan denken.

Gisteren kwam ik een mooi initiatief tegen voor een winkel zonder verpakkingen. Je komt met je eigen potje/bakje en laat dat vullen. Geen idee of het werkt, maar het idee vind ik erg sympathiek. De initiatiefnemer heeft - uiteraard - kapitaal nodig. Behalve zijn eigen kapitaal is er 75.000 euro nodig - als dat op tijd binnen is,  wordt er een winkel geopend in de provincie waar het meeste geld is opgehaald.

Het aardige is dat je alleen maar de pagina hoeft te 'liken' op facebook, en/of te delen. Een genereuze investeerder doneert dan 5 resp. 10 euro. Alleen al doordat je je vrienden op facebook laat weten dat je het een leuk initiatief vindt, steun je dit project. Nou, dat is makkelijk gedaan.

Gisteren was er 93% opgehaald, vandaag 94%. Dat wordt nog spannend, want als de 100% niet wordt opgehaald voor 24 november a.s., gaat het toch  niet door. Daarom dit blogje nog even (en nee, ik heb geen aandelen in dit project), ik wist toch niet waar ik vandaag over moest schrijven.

NB de Achterbergen doen al aan minder verpakkingen: bovengenoemde plastic melkcontainers komen er in een normale week niet meer in - in plaats daarvan laten wij onze Tupperware emmer vullen met verse boerenmelk!

Nu heb ik nog steeds niet laten weten waar je meer informatie kunt vinden, dat is hier: verpakkingsvrije winkel Nederland Bag & Buy. In het kader 'help mee' rechts op de pagina kun je 'liken' en/of delen. Uiteraard kun je ook geld doneren - daar staat van alles tegenover, via de link 'investeer in het project', ook rechts, vind je hierover meer informatie.

donderdag 20 november 2014

Ziektekostenverzekering

De Achterbergen stappen dit jaar alweer over naar een andere ziektekostenverzekering. Nadat we jarenlang bij dezelfde verzekering hadden gezeten, stapten we vorig jaar over naar Promovendum, naar eigen zeggen de verzekering met de laagste premie van Nederland. Het scheelde ons een hele hoop aan premiekosten, zeker omdat we een verhoogd eigen risico hadden.

Het afgelopen jaar hebben de Achterbergen weinig bijzondere zorg nodig gehad. Dat verhoogde eigen risico was een goede keus.
Vorige week kreeg ik een mailtje van FBTO, of ik geïnteresseerd was in hun tarieven voor 2015. Dat was ik. Na een paar dagen, dat was begin deze week, kreeg ik een mailtje met hun nieuwe gegevens. Zonder veel verwachting vulde ik onze gegevens in, maar wat bleek? We kwamen zo'n dertig euro per maand goedkoper uit dan onze huidige verzekering met de huidige tarieven. Stel dat Promovendum de tarieven zou veranderen? Daar hoefden we niet lang op te wachten, woensdag publiceerden ze hun tarieven. Jawel, een tientje per persoon meer per maand.

Een snelle vernieuwde vergelijking leerde ons dat we konden kiezen tussen een premie van zo'n 190 euro per maand, of 250. (Dat is de premie voor de twee volwassenen, onze volwassen kinderen hebben zelf een ziektekostenverzekering). Allebei een verhoogd eigen risico, allebei behoorlijke tandartsverzekering. Nou, dan is de keus snel gemaakt!

We kozen dus voor de FBTO. Groot voordeel is dat je aanvullende verzekeringen kunt nemen op het moment dat je die nodig hebt. Die zitten dus niet in de verzekering verwerkt, maar aangezien we nu 12 x 60 = 720 euro per jaar goedkoper uit zijn met premie, kunnen we ook wel wat lijden. Mochten we ons aanvullend willen verzekeren, dan zet je gewoon de desbetreffende aanvulling in werking, vanaf de volgende maand mag je dan declareren en de aanvullende verzekering blijft aanstaan tot 31 december.

Het kan dus wel degelijk lonen om je voelhorens (weer) eens uit te steken op verzekeringgebied!

woensdag 19 november 2014

Hazelnootpasta zonder suiker - deze keer gelukt!

Na het toch wel min of meer mislukte potje hazelnootpasta in oktober en het wel gelukte potje amandelpasta (of -boter) gisteren, moesten de Achterbergen de hazelnoten nog maar een keer proberen zo fijn te krijgen dat er voldoende olie vrijkomt. En deze keer lukte het wel. Gewoon nog een poosje langer doormalen. Het is een raar gezicht, eerst die droge korrels, piepklein, je kunt je niet voorstellen dat daar zoveel olie in zit!

Ik heb het gemaakt met ongeweekte hazelnoten. Ze zijn wel geroosterd in de oven, om het vliesje eraf te halen. Hoeveel fytaten er dan nog inzitten, daar heb ik geen idee van. Officieel zou je ze kunnen laten kiemen (een worteltje laten groeien tot het net zo groot is als de noot), vervolgens helemaal weer drogen en dan verder vermalen. Maar ja, bij de Achterbergen zitten er maar 24 uur in een dag, en een groot gedeelte daarvan brengen we ook nog al dan niet snurkend door. Bovendien hebben we (nog?) geen voedseldroger. Vooruit dan maar, niet al te veel bij nadenken. Wie weet zijn hazelnoten op deze manier (door het roosteren) wel gewoon gezond. En anders eet je gewoon niet het hele potje achter elkaar leeg.

Je krijgt een dik vloeibare pasta, die een beetje doet denken aan pindakaas, maar dan uiteraard met hazelnootsmaak. Ik bedoel maar, er zit geen suiker door. Ik zeg dus tegen de jongens niet dat het hazelnootpasta is, dan is de teleurstelling groter dan het idee dat het misschien toch wel lekker is.

Zo maak je hazelnootpasta

Twee handenvol gekraakte hazelnoten en 1 eetlepel (rauwe) cacao

  • Om de hazelnoten te ontvliezen (de vliesjes smaken bitter), spreid je de hazelnoten uit op een bakblik en zet je dit 8 minuten in de oven op 190 graden. Laat een beetje afkoelen, en wrijf een handje hazelnoten tussen twee handen (evt. met ovenwanten eromheen) heen en weer. Het vliesje valt er vanzelf af.
  • Doe de aldus geroosterde en ontvliesde hazelnoten in de keukenmachine (of goede blender). Zet aan. Let op dat de motor niet oververhit raakt, reken op ruim tien minuten draaiwerk, plus eventuele rustpauzes. Het wordt echt zo nattig als op de foto, gewoon doormalen!
  • Meng er op het laatst nog een eetlepel (rauwe) cacao door
  • Natuurlijk kun je er ook zoetstof doordoen: als gezond geldt ahornsiroop (maple syrup), dat rechtstreeks uit de esdoorn wordt gewonnen, of goede honing. Maar - eerlijk is eerlijk - je kunt natuurlijk ook poedersuiker of een ander zoetmiddel gebruiken.
  • Tip: Op deze manier kun je natuurlijk allerlei soorten notenpasta's maken, of pindakaas. 

dinsdag 18 november 2014

Amandelboter of -pasta

De Achterbergen hebben laatst amandelboter oftewel amandelpasta gemaakt! Gewoon in de keukenmachine, en het lukte ook nog.

Je kunt het natuurlijk ook van hele (geblancheerde) amandelen maken, die je desgewenst eerst kunt roosteren. Wij hadden amandelmeel over (de glutenvrije broodjes worden inmiddels van andere ingrediënten gemaakt), maar aangezien amandelmeel gewoon bestaat uit gemalen amandelen, kun je dit net zo goed gebruiken voor het maken van de pasta.

Gewoon een laag amandelmeel in de keukenmachine, en een minuut of tien laten draaien. Niet al te hard, anders wordt de machine te warm, maar wel lang genoeg. Ineens kwam daar de zalvige structuur tevoorschijn, wat me voorheen bij de hazelnoten niet lukte. Die gaan dus ook in de herkansing, gewoon lang genoeg doormalen!

Voor de smaak eventueel een snufje zeezout toevoegen, en je hebt iets wat verdacht veel op pindakaas lijkt, alleen dan zonder pinda's. En met amandelen.

In een ander recept zag ik dat het nóg smeuïger kan, dat gaan we de volgende keer uitproberen!
Een potje amandelpasta in de winkel kost erg veel (ik zag een potje van 175 g voor bijna 5 euro), no way dat de Achterbergen dat aanschaffen. En helemaal niet als we het gewoon zelf kunnen maken. De amandelmeel die ik had gekocht, kostte bijna 6 euro voor 500 gram. En werd gratis thuisbezorgd.

maandag 17 november 2014

Zuurdesemstarter maken - en wat te doen met het overschot aan starter

Je kunt niet zomaar een besluit nemen om zuurdesembrood te bakken, als je geen startdeeg hebt. Eer je een goed startdeeg hebt, ben je zomaar een week verder. Op internet zijn heel veel verschillende manieren beschreven voor het maken van startdeeg. Sommigen maken er een complete wiskundige les van, anderen plompen gewoon iets bij elkaar, en bij beiden werkt het. Zoek dus gewoon een methode uit die bij je past.

De Achterbergse methode haalden we hier vandaan, tenminste de basis. Uiteraard maakten we er weer een vereenvoudigde methode van...

We begonnen met half roggemeel, half speltmeel (ik geloof een halve kop bij elkaar) en net zoveel water (op kamertemperatuur) dat het een zalfachtig mengsel werd. Dit deden we in een weckpot met het deksel er los op, en zetten dat op de schouw. Nadat er bubbeltjes zichtbaar werden, begonnen we met voeren: elke keer weer wat meel en water bij (ongeveer een half kopje meel, maak er met water (op kamertemperatuur) weer een zalfachtig mengsel van en roer dit door de starter), in het begin om de twaalf uur, na een paar dagen één keer per dag. In het begin kun je roggemeel gebruiken, omdat dit van nature goede eigenschappen bevat voor het maken van zuurdesem. Naarmate de starter actiever wordt, steeds meer het meel van je eigen voorkeur gebruiken, zoals tarwe of spelt.

Als er te veel starter in de pot zit: en houd hierbij ook rekening met het verdubbelen van het volume, kun je een gedeelte gebruiken om pannekoekjes te bakken. Het enige wat erbij gaat, is baksoda (geen bakpoeder dus), dat neutraliseert het zuur voor een gedeelte, en wat zout. Simpel als wat, maar niet voor veel personen geschikt uiteraard. Gewoon een tussendoorsnack voor een of twee kinderen die toevallig in de buurt lopen. Het recept vind je hier. Je kunt het teveel aan starter ook in de koelkast bewaren tot je genoeg hebt.

Je kunt ook wat meer beslag krijgen, door een hoeveelheid zuurdesemstarter 's avonds te mengen met de helft van die hoeveelheid aan extra meel, en eventueel wat water als het te dik is (bijv. 1 kop starter, 1/2 kop meel). Afdekken en 8 tot 12 uur laten staan.

Hierna meng je het beslag met 1 ei per kop starter (1 kop is hier 240 ml), wat zout en 1/4 tl baksoda per dezelfde hoeveelheid. Wij deden er ook nog wat melk bij om het beslag dik vloeibaar te maken. Er konden 10 kleine pannekoekjes uit. Het oorspronkelijke recept vind je hier.

En verder: Starter schijnt een makkelijke gast te zijn. Je kunt er veel mee uithalen zonder dat hij gaat protesteren. Bak je een paar keer per week, kun je hem gewoon op het aanrecht of in de kamer laten staan. Maar je kunt hem ook in de koelkast zetten, ik heb gelezen dat dit de kwaliteit ten goede komt. Haal hem uit de koelkast zo'n 6 uur voor je gaat bakken. Dit heb ik niet uitgeprobeerd, alleen voor de volledigheid zet ik dit erbij. Volgens mij voer je de starter ook niet zolang hij in de koelkast staat, dat is ook praktisch als je een periode van huis bent.

Ongetwijfeld kan ik nog heel veel leren. Er zijn immers nog geen luchtige zuurdesembroden gebakken bij de Achterbergen. Wel twee tamelijk compacte broden, die wonder boven wonder door een groot gedeelte van het gezin met graagte werden opgegeten (in tegenstelling tot de broden van een aantal jaar geleden, die niemand echt lekker vond - dat zuurdesem was gestart met melkzuur).

Een site waar ik me af en toe - bij een kop thee of zo - in ga verdiepen is www.sourdough.com. Daar valt vast nog een hoop te leren! De beschrijving (Engels) voor het maken van een starter vind je hier.

Nog meer leesvoer (Nederlands) op de site van Wiebaktmee.

zondag 16 november 2014

Brood - gezond of niet?

Het kan lezers van dit blog niet ontgaan zijn dat de Achterbergen de laatste tijd op het gebied van de broodconsumptie dingen aan het uitzoeken en uitproberen zijn. Karien uut Zwalk noem ik mezelf af en toe... Zoveel meningen, zoveel richtingen, wat is nu juist?

Als je je verdiept in paleo, dan komt brood überhaupt niet voor. Het probleem van welk brood goed is voor je, bestaat dus niet bij de paleovolgers. Fijn voor hen! De Achterbergen gaan echter niet paleo eten, sowieso veel te duur (stel je voor: met elf personen grasgevoerd vlees kopen en dat bij elke maaltijd eten), en de gezinsmentaliteit is nu eenmaal zoals die is.
In het boek van Chris Kresser (my personal paleo code) wordt beschreven dat je, naast zuivel en andere voedingsmiddelen, ook granen kunt eten, mits je ze voorbehandelt. Dat wil met name zeggen dat je zorgt dat je de fytaten (fytinezuur) uit het meel verwijdert voordat je het eet. Over fytaten is ongelooflijk veel geschreven, een aardig artikel vind ik dit artikel.

Feit lijkt wel dat veel fytaten niet goed zijn voor je gezondheid, omdat je dan de mineralen uit je voeding niet meer kunt opnemen. Dat strookt overigens helemaal met de bevindingen van de diverse onderzoekers ten opzichte van tandbederf, die een rechtstreeks verband meenden te zien tussen het consumeren van 'fytaten' en slechte gebitten.

Hoe haal je de fytaten dan uit de voeding? Daarover verschillen de meningen sterk, lees je op de ene site dat je de granen kunt laten kiemen (dan krijg je bijv. tarwekiemen), op een andere site worden juist die tarwekiemen de grond in geboord. Zucht. Waar de meeste (bet)weters het wel over eens zijn, is dat het lang weken van meel in een zure omgeving (zuurdesem) nogal wat fytaten laat verdwijnen. Bovendien las ik tot mijn grote vreugde dat ook lange rijstijden van gistbrood het fytine laat verdwijnen. Jippie, het niet-kneden brood dat de Achterbergjes tijden lang hebben gegeten, valt daar ook onder!

Een aantal jaar geleden heb ik al eens geprobeerd zuurdesembrood te bakken. Ik maakte een starter op basis van zuur geworden melk, en ik heb het idee dat daardoor het brood wel erg zuur werd. Niemand vond het lekker, inclusief ikzelf. Daarom probeerde ik deze keer om de melkzuurbacteriën buiten beschouwing te laten, en begon met roggemeel en speltmeel, gemengd met water. Inmiddels is het al een starter van ruim een week oud, en hebben de Achterbergen alweer twee keer een gewoon niks aan de hand zuurdesembrood gebakken. Grappig genoeg was het eerste brood kort  na het bakken alweer op, de Achterbergjes bleven maar vragen om nog een plakje.
Omdat je starter elke dag moet voeren, krijg je op een gegeven moment een overschot aan starter. Aangeraden wordt om dat weg te gooien, maar de Achterbergen haalden ergens van internet een veel beter idee: pannekoekjes bakken!

En zo gaan we een nieuw baktijdperk in. Het liefst met kwalitatief goed meel - welk meel dat is, daar moet ik nog achter komen. De tarwe van tegenwoordig krijgt toch wel erg veel negatieve kritiek, beter zou daarom zijn om te bakken met de wat oudere soorten graan: spelt, emmertarwe (in Noord-Holland staat een molen waar ze dat verkopen), of zelfs eenkoorn (veel gebruikt op de site van Nourished Kitchen, maar hier niet zo makkelijk te krijgen). Als dat allemaal niet binnen bereik is, bijvoorbeeld alleen al vanwege de prijs, doen we er niet al te moeilijk over en nemen toch tarwemeel (bij voorkeur van de molen), in de wetenschap dat we er met de ambachtelijke manier van bereiden (lang laten rijzen c.q. zuurdesem) toch iets goeds van kunnen maken!

vrijdag 14 november 2014

Interessant boek - genees tandbederf

Je zou het bijna niet geloven, maar toch schijnt het waar te zijn: dat je je gebit kunt laten remineraliseren door de juiste voeding te gebruiken.
Dit boek heb ik sinds gisteren in mijn bezit en natuurlijk nog lang niet uitgelezen, maar na het lezen van de eerste hoofdstukken krijg ik al een zeer betrouwbare indruk. Iets wat aan dit boek ten grondslag ligt, is het levenswerk van een tandarts, Weston Price, die op onderzoek is uitgegaan hoe het met het gebit van traditioneel levende mensen was gesteld. Hij kwam tot opzienbarende ontdekkingen, en ging vervolgens uitzoeken hoe het kwam dat deze mensen vaak zo'n gaaf gebit hadden.
Het is niet zo raar dat hij op de voeding uitkwam. (Ik heb trouwens ook nooit gedacht dat het de bedoeling van de natuur is dat onze tanden al tijdens onze eerste twintig jaar van leven problemen beginnen te krijgen.) De Inuit bijvoorbeeld (Eskimo's) leefden op een dieet van voornamelijk vis, andere zeedieren en kariboes. 85% vet, geen groentes. Ze hadden 0% gaatjes in hun tanden. Nu hoeven wij helemaal niet zo extreem te denken, ook in Zwitserland was er één vallei waar de mensen opvallend gezonde gebitten hadden. Hier nuttigden de mensen vooral zuivel van hun eigen - grasgevoerde - koeien, plus het vlees ervan. En nog zo'n paar wat meer 'normale' dingen.
Er worden nog veel meer bevolkingsgroepen over de hele wereld beschreven. Elke keer onderbouwd met verwijzingen naar de onderzoeken. En elke keer levert het weer een stukje nuttige informatie op.

Het gaat niet alleen over het onderzoek van Weston Price, ook anderen hebben onderzoek gedaan en de schrijver van dit boek heeft geprobeerd om alles overzichtelijk en inzichtelijk op een rijtje te zetten, met concrete adviezen (en ja, die houden ook dingen in als 'levertraan, maar dan wel de goede soort').

Of ik er iets voor de Achterbergen mee ga doen? Jazeker, maar dan wel binnen bepaalde grenzen, dus voor zover dit eenvoudig binnen mijn bereik ligt.
Het was trouwens min of meer troostend om te lezen over een onderzoek onder een groep kinderen die één maaltijd per dag van de onderzoekers kregen (rauwe melk, soep van lang getrokken bottenbouillon en wisselend vlees/vis etc.), en de rest van de dag thuis vrij ongezond aten. De verbetering in hun gebit - of het voorkomen van verdere gaatjes - was opzienbarend. Op deze manier lijkt het dat een paar eenvoudige veranderingen toch ook al heel veel doen. Dat is prettiger dan een compleet voedingspatroon ombuigen!
Wij komen trouwens de laatste weken al een heel eind door rauwe melk te drinken van koeien die buiten lopen te grazen. En misschien moet ik gewoon wat vaker een pan bouillon in de oven laten trekken, en daar soep mee maken voor het hele gezin.
Of we levertraan (maar dan wel de goede soort!) gaan gebruiken, is maar zeer de vraag. Eerst het boek maar eens uitlezen.

Voor wie geïnteresseerd is, is het boek echt een aanrader. Het leest prettig (is goed vertaald) en het is bovendien prettig geprijsd (22,50), helemaal als je het vergelijkt met alle tandartsbehandelingen die je hiermee eventueel gaat voorkomen!

woensdag 12 november 2014

Zelf yoghurt maken

Yoghurt maken is helemaal niet moeilijk! Om er zeker van te zijn dat het goed gaat, is het wel heel handig om een voedselthermometer te hebben, plus iets om de yoghurt 24 uur in op temperatuur te houden, zoals een paar badhanddoeken en een koelbox (lees: isolatiebox).

Zelfgemaakte (rauwe) yoghurt

1 liter rauwe melk - 2 eetlepels yoghurt uit een pak (of een veelvoud van beide natuurlijk)

Doe de yoghurt in een bakje en de melk in een pan. Verwarm de melk al roerend tot 43 graden Celsius. Bij deze temperatuur gaan de bacteriën en enzymen nog niet dood. Doe een beetje van de warme melk bij de yoghurt in het bakje en roer goed door, giet dit weer terug in de pan en meng het geheel. Giet de melk in een afsluitbare fles of pot (of doe gewoon het deksel op de pan) en wikkel deze in een dikke badhanddoek (of twee, of een slaapzak). Doe dit in de koelbox of iets anders wat isoleert en laat 16 tot 24 uur met rust. Laat daarna afkoelen en helemaal koud worden in de koelkast. Nu kun je zien hoe dik je yoghurt is geworden.

Een indicatie dat de yoghurt klaar is, zou zijn dat je de pot/fles/pan schuin houdt. Als de yoghurt dan aan de zijkant loskomt van de rand, is hij klaar. Bij ons was de yoghurt toen nog (en dat was na 16 uur) heel erg mild van smaak. Sommige mensen houden van de meer zure smaak: die krijg je als het wat langer fermenteert, tot 24 uur. Gewoon een kwestie van uitproberen!

Dikke yoghurt

Onze eerste yoghurt was een beetje te dun naar onze smaak. Wij houden van die lekkere, dikke yoghurt. Geen enkel probleem: leg een grote zakdoek of koffiefilter in een zeef en giet daar de yoghurt in. Vang het vocht dat eruit loopt op, dit kun je drinken, het smaakt naar karnemelk. Laat net zo lang uitlekken tot de dikte naar wens is.

dinsdag 11 november 2014

Roomboter!

Yes, de Achterbergen hebben eigengemaakte roomboter! Van verse, rauwe melk gemaakt. Vanwege de haast niet echt een mooie foto gemaakt, maar dat wil niet zeggen dat het niet is gelukt!

Zaterdag was de melk bij de boer op, we mochten 's avonds om half zeven terugkomen, dan was hij aan het melken en konden we de melk vers meenemen. Dat was een hele belevenis, we stonden erbij en keken ernaar! Met een emmer met wel acht liter warme melk gingen we weer naar huis. Zondagmorgen haalde ik er al met al toch heel wat room af (eigenlijk moet je langer wachten, maar voor dat woord moet je lang zoeken in het Achterbergse woordenboek). Ik had een supermakkelijk recept gevonden op internet en wilde dat graag uitproberen. Gewoon stijfkloppen met een elektrische handmixer tot het gaat schiften, makkelijk zat. Alleen wilde het maar niet gaan schiften. Ik had een gigantische hoeveelheid superstijve, overheerlijke slagroom (zonder suiker dan wel), maar hoe lang ik ook doormixte, er gebeurde verder niets (tips?). Uiteindelijk deed ik de helft in de Tupperware slagroomschudder, en dat bleek wel te helpen. Hieronder dus ons recept voor heerlijke verse roomboter voor mensen die dat ook wel eens willen uitproberen.

Tip: je kunt ook de staafmixer gebruiken!

Hier kun je lezen waarom ik rauwe melk gebruik. Misschien kan het ook wel met gepasteuriseerde room, maar dat hebben wij dus niet uitgeprobeerd.

Roomboter

van een aardige hoeveelheid verse, rauwe melk, zet ook een kan water in de koelkast om extra koud te worden.

Laat de melk in de koelkast koud worden en de room omhoog komen. Dit duurt 12 tot 24 uur. Schep de room van het oppervlak met behulp van een diepe opscheplepel, doe dit in een kom. Klop de slagroom stijf, ga net zo lang door met kloppen tot de vetdeeltjes aan elkaar klonteren en een dunne vloeistof wordt afgescheiden (bij ons lukte dit in een Tupperware slagroomschudder). 
Zeef het geheel, vang het uitgelekte vocht op (dit kun je gewoon drinken, bij ons smaakte het naar gewone melk) en doe de boter weer terug in de kom. Giet een deel van het koude water erbij en ga er even met de handmixer doorheen (in sommige recepten kneden ze het met de blote handen in het water - maar daarvan worden je handen wel heel erg vet!). Zeef het geheel weer, zo spoel je de melkdeeltjes eruit en houd je pure boter over. Doe dit nog een keer totdat het water helder blijft. Doe de boter in een stuk dun textiel (zoals een grote zakdoek) en knijp uit. Tadaaa, roomboter! De boter kan in de koelkast of gewoon op het aanrecht worden bewaard.

Update: inmiddels wacht ik niet meer eerst op de room van de zoete melk, maar maak ik direct een grote hoeveelheid yoghurt van de rauwe melk. Zo sla ik de wachttijd voor de room over - de room komt op de yoghurt evengoed wel bovendrijven. Van deze zure room maak je dan de roomboter - het zuur wordt afgescheiden (karnemelk) en de vetdeeltjes klonteren samen tot boter. 

maandag 10 november 2014

Waarom zou je de melk rauw drinken?

In de volgende blogposts volgen de recepten voor eigengemaakte yoghurt en roomboter. Dit doen de Achterbergen (voorlopig?) van rauwe melk, vers van de koe, en dan het liefst een koe die overdag buiten gras en klaver loopt te eten. De melk wordt niet gepasteuriseerd of voorgekookt en dat is toch wel heel ongebruikelijk. Waarom zou je zoiets doen, van rauwe melk kun je toch heel ziek worden?

Wij houden ervan om een beetje te experimenteren. Niet al te bang zijn om dingen uit te proberen. Op een Amerikaanse site (jawel, van the Nourished Kitchen) vond ik tien redenen waarom je rauwe melk zou moeten drinken. Hieronder in het Nederlands de tien redenen, ik zeg uitdrukkelijk niet dat ik deze mening ook ben toegedaan, maar zoals eerder gezegd, we proberen het gewoon uit zonder al te bang te zijn. Het originele artikel vind je hier.


  1. Rauwe melk 'leeft'. Er zitten gezonde bacteriën, enzymen, natuurlijke vitamines en immunoglobolines in die niet tegen verhitting kunnen. Als je melk verhit, wordt de samenstelling dusdanig dat de calcium niet goed door het lichaam wordt opgenomen.
  2. Rauwe melk is rijk aan gezonde bacteriën. Deze bacteriën werken samen met het immuunsysteem om ons gezond te houden. Als je melk pasteuriseert, dood je deze gezonde bacteriën.
  3. Rauwe melk bevat enzymen zoals lactase, lipase en fosfatase, die je helpen om de melk beter te verteren. Mensen die intolerant zijn voor de winkel-zuivel kunnen hierdoor vaak wel rauwe melk verdragen.
  4. Rauwe melk bevat natuurlijke vitamines. In melk van grasgevoerde koeien zit vitamine A, K, E, C en B. Bovendien levert de melk het vet én een waterige vloeistof om al deze vitamines door het lichaam te kunnen laten opnemen. Sommige van deze vitamines zitten ook nog in de melk als je die pasteuriseert, maar veel minder en sommige helemaal niet.
  5. Rauwe melk is rijk aan geconjugeerd linolzuur, een gezond soort vetzuur. Hieraan worden verschillende gezonde eigenschappen toegeschreven.
  6. Door rauwe melk te kopen, steun je de kleine boeren.
  7. Rauwe melk is niet gehomogeniseerd. Als het vet in de melk wordt gehomogeniseerd, oxideert het veel sneller. Geöxideerde vetten dragen bij aan hart- en vaatziekten, dat willen we niet.
  8. Rauwe melk is makkelijker te verteren. 
  9. Rauwe melk wordt op een gezonde manier zuur. Laat het een dag of langer buiten de koeling en het wordt fris zuur en is uitstekend te consumeren (als je het lekker vindt dan). Het tegendeel geldt voor fabrieksmelk, dat echt bederft als je het buiten de koeling laat. Kwestie van goede bacteriën of geen goede bacteriën meer.
  10. Rauwe melk steunt de regionale economie. Dat is te zeggen, als je het bij een boer in de buurt koopt. 
Al met al vind ik het een klein beetje een flauw lijstje. Nummer 2, 3, 4 en 5 zaten al in nummer 1, nummer 6 en 10 lijken heel erg op elkaar, nummer 8 is de conclusie van de eerste 5 en nummer 9 lag daaraan ten grondslag. Maar goed, ik heb het niet verzonnen, alleen maar geprobeerd om het door te geven. We proberen het dus gewoon uit (hoewel je niet zo makkelijk kunt proberen of je wel of geen hart-/vaatziekte krijgt... wetenschappelijke conclusies zul je dus niet van de Achterbergen hoeven te verwachten).

vrijdag 7 november 2014

Over melk, yoghurt en verse kaas

Als je in paleo-termen denkt, horen melkproducten er niet bij. In het boek van Chris Kresser staat dat je - als je eenmaal bent 'gesettled' - zuivelproducten weer kunt toevoegen om te kijken of je ertegen kunt. Want als je het prima kunt verdragen, waarom er dan niet van genieten?

Ik doe het wat anders. Ik ben helemaal niet erg gesettled geraakt. Ik had gewoon geen zin meer in 30 dagen aftellen, een uitzondering maken vanwege een of andere feestelijkheid en vervolgens opnieuw opnieuw te moeten beginnen. En dat terwijl ik geen directe gezondheidsklachten heb die genezing behoeven. (Behalve wat ongemakken hier en daar, die met deze gezonde manier van eten al zijn verdwenen).

Maar goed, melk dus. Koemelk of andere melk. Maar dan wel de goede melk. Daar gaan we weer... wat je bij de supermarkt koopt (gepasteuriseerde melk) is dus - volgens gezondheidskenners - niet de goede melk. Wel goede melk is puur natuur, rechtstreeks van de koe, en dan ook nog een koe die grasgevoerd is. Een artikel met complete informatie hierover vind je op het - gisteren ook al genoemde - Amerikaanse blog Nourished Kitchen. In het Nederlands zal er vast ook wel het een en ander te vinden zijn (naast de aanbevelingen van het Voedingscentrum dat je verse melk weliswaar kunt drinken, maar dan wel eerst verhitten - dat doen de Achterbergen dus niet!).

Ik dacht altijd dat je zulke melk rechtstreeks van de boer niet meer kon kopen. Ook gezoek op internet leverde geen boerenmelk in onze regio op. Wat schetst mijn verbazing toen ik gisteren via een andere site ineens wel een boerderij bij ons in de buurt vond, die melk verkoopt van grazende koeien (ze lopen nu nog buiten)! Met twee Achterbergjes en een schoongemaakte Tupperware-emmer reed ik vanmiddag dus naar de boerderij. Alwaar een kinderfeestje bezig was - de Achterbergjes mochten zomaar even mee in de hooiberg spelen. Intussen haalde de boer extra melk voor mij en neusde ik in zijn winkeltje rond. Hij had een van zijn koeien laten slachten en de vriezer lag vol met rundvlees (niet biologisch, wel van een grasgevoerde koe). Er stonden allemaal flessen(!) vla in de koeling, en yoghurt, en er waren scharreleieren. Een waar walhalla, helemaal als je naar de prijzen kijkt: 60 cent per liter melk, 1,20 voor 10 eieren en de kilo gehakt kostte 6,90 (er was nog veel meer rundvlees, maar de Achterbergen accepteren maar heel af en toe draadjesvlees).

Thuisgekomen gaf ik de twee Achterbergjes elk een beker rauwe melk, nam er zelf een die ik opleukte met rauwe cacao, maakte twee liter yoghurt en van één liter melk maakte ik verse kaas. Recepten hiervoor haalde ik hier vandaan, hoewel ik meer research had gedaan en de melk niet vanaf het kookpunt liet afkoelen naar 43 graden, maar juist vanaf koud opwarmde tot die temperatuur. Zo blijven de gezonde bestanddelen van de rauwe melk in leven.

Als de yoghurt klaar is, en voor herhaling vatbaar, zal ik er een apart blogje aan wijden. Voor nu is het gewoon een ontzettend leuk uitstapje geweest, zeker al de moeite waard!

donderdag 6 november 2014

Over brood, rijstijd en gezond

Langzamerhand, naarmate ik meer lees over paleo, granen, gezondheid en zo, ga ik de dingen beter begrijpen. Tenminste, dat denk ik. In het boek van Chris Kresser over paleo wordt uitvoerig uitgelegd waarom granen niet goed zijn voor je, en wat je zou moeten doen om ze beter verteerbaar te krijgen (fermenteren, weken, spruiten). Hij denkt dat de allermeeste mensen niet zoveel moeite zouden willen doen voor iets wat toch niet zoveel voedingswaarde heeft, als je met het eten van vlees en groente meer en betere voedingsstoffen binnen kunt krijgen. Toch schijnt er niet echt iets op tegen te zijn als je wél de moeite wilt nemen om zoveel mogelijk fytaten uit de granen te halen.

Vandaag kwam ik op een website die nieuw is voor mij: The Nourished Kitchen. Een geweldig mooi (Engelstalig) blog van een zeer gedreven Amerikaanse. Over echt eten. Gewoon, gezond, ouderwets voedsel. Ik kwam er door een link van bovengenoemde Paleoër Chris Kresser. En wat zie ik op haar website? Ze bakt brood. En gebruikt peulvruchten. En ze doet dat op een gezonde manier.

Het kwartje begon te vallen. En gelukkig, 'mijn' niet-kneden brood, tenminste de Jim Lahey-versie met minimaal gist en een heel lange rijstijd, hoort ook bij de betere soorten! Het is namelijk juist die langzame bereidingstijd, het lange rijzen met veel vocht (dat is dus weken!), en het zuren van het deeg wat door de tijd heen gebeurt, wat het graan 'gezond' maakt.
Het kwartje viel verder. Was het niet zo dat in de tijd van de bijbel gezuurde broden werden gebakken? Met zuurdesem? En dat de Amish ook zuurdesembrood bakken, waarvan de starters zelfs van generatie op generatie worden doorgegeven (en dat hart- en vaatziekten niet bij de Amish voorkomen)?

Kloink! Het kwartje viel. Helaas, moet ik wel zeggen. De Achterbergen, inclusief ikzelf, zijn niet dol op zuurdesembrood. Toch - koppig als ik ben - ga ik het weer proberen. Misschien niet direct met het genetisch gemodificeerde tarwemeel dat we voor 30 cent per kilo bij de supermarkt kunnen kopen: voor dit brood ga ik binnenkort naar onze plaatselijke molen, waar je spelt kunt kopen die in onze eigen regio is verbouwd! Misschien smaakt zuurdesem-speltbrood wel lekkerder als je eenmaal weet dat het gezonder is dan de snel gerezen gistversie???

woensdag 5 november 2014

Regenboogjes eten

De 7-jarige Achterberg vraagt wat voor macaroni we eten. Dat is heel belangrijk, want penne smaken heel anders dan fusilli. Bijvoorbeeld. Dus ik zeg: elleboogjes. Zegt hij: nee, dat heet regenboogjes!

maandag 3 november 2014

Glutenvrij brood - (ook paleo)

Omdat mijn dochter coeliakie heeft, en graag elke dag brood eet, worden er bij de Achterbergen regelmatig glutenvrije broodjes gebakken. Dit recept is ook paleo, maar zelf eet ik er nauwelijks van, gewoon geen behoefte aan. In het begin bakte ik veel met amandelmeel en bakpoeder. Die broodjes lijken een beetje op cakejes: wel lekker, heel machtig, maar niet echt brood. De broodjes in dit recept zijn gebakken met gist (en daardoor ook bewerkelijker), waardoor ze wat meer naar normaal brood smaken. Het oorspronkelijke recept staat (in het Engels) hier, en is gluten-, lactose- en notenvrij. Ik maak de helft van het oorspronkelijke recept, en doe het deeg/beslag in muffinvormpjes. Zo heb je gelijk eenpersoonsporties en worden de broodjes ook mooier gaar dan als het één groot brood is.

Glutenvrije gistbroodjes (12 stuks)

180 ml handwarm water - 1/2 el droge gist - 1 ei - 40 ml olijfolie (= 2 el en 2 tl) - 1/2 el appelazijn, 1 el honing - 38 g gemalen blond lijnzaad - 60 g gemalen pompoenpitten - tapioca en arrowroot, samen 150 g (allebei de helft of driekwart tapioca en eenkwart arrowroot) - 38 g kokosmeel - 1/2 tl zout

Los de gist op in het handwarme water, in een niet-metalen kom. Laat 10 minuten staan. Voeg de natte ingrediënten plus het blond lijnzaad toe en laat een paar minuten wellen. Voeg de rest van de ingrediënten toe, meng alles goed door elkaar en verdeel dit nogal dunne beslag over 12 (siliconen) muffinvormpjes. Dek af met plastic (doe in een grote plastic zak) en laat 1 uur rijzen bij de verwarming.

Bak de broodjes 30 minuten bij 175 graden.

vrijdag 31 oktober 2014

Vrolijke colsjaal

het Achterbergje wilde niet vrolijk kijken

Je zou toch zeggen dat je vanzelf vrolijk wordt van deze kleurige gehaakte sjaal! Helaas, het fotomodel wilde niet vrolijk kijken. Tja, de leeftijd...

Een ongelooflijk eenvoudig patroon, een heel leuk resultaat! Het patroon komt hier vandaan (Engels). Daar vind je ook een haakschema. Hieronder in het Nederlands de beschrijving:

Nodig: garen naar keus, haaknaald naar keus (ik had garen bestemd voor haaknaald 3.5, ik haakte met 5 mm, dan krijg je een losser effect).

Haak een lange ketting lossen, een veelvoud van 7, net zo lang als je de col wilt hebben. Deze is één keer dubbelgeslagen, dus twee keer de 'colmaat'.
1e toer: 1 vaste in de eerste losse (nu heb je een ring), 1 stokje in de volgende losse, * 5 lossen, sla 5 lossen over, 1 stokje in de 6e losse, 1 stokje in de volgende losse, herhaal vanaf * tot je rond bent bij de eerste vaste en stokje. De col wordt spiraalsgewijs gehaakt, dus je gaat gewoon door in de
2e toer: zodra je bij de combinatie vaste/stokje van het begin komt, begint het eindeloos rondhaken in hetzelfde ritme: sla de vaste over, 1 stokje op het allereerste stokje, 1 stokje om de volgende losse, * 5 lossen, sla 5 lossen en 1 stokje over, 1 stokje op het 2e stokje, 1 stokje om de volgende losse, herhaal vanaf * tot je de sjaal breed genoeg vindt. Ik had 21 toeren vanwege de kleuren.

Maak je een fout? Kom je erachter dat je in de vorige toer een keer één stokje hebt gedaan ipv twee bijvoorbeeld? Maakt niet uit, gewoon doorgaan, volgens de ontwerpster is dit een mild patroon, dat talloze foutjes kan bedekken. En dat klopt, heb ik ontdekt!

donderdag 30 oktober 2014

En je cholesterol dan?

Een aardige reactie op mijn blogje over orgaanvlees waarschuwde voor een teveel aan cholesterol bij het eten van lever. Wil je meer weten over cholesterol? Bijvoorbeeld waarom ongezond cholesterol niet te maken heeft met lever eten, maar juist wel met het eten van suiker en meel? Lees dan dit artikel van een tot huisarts opgeleide, maar nu praktijk-voor-lifestyle-geneeskunde-houdster, die zich gespecialiseerd heeft in oervoeding.

Of het waar is? Daar durf ik niets over te zeggen. Ik heb mijn waardes nooit laten meten dus eigen ervaring kan ik hier niet mee opdoen. Wel heb ik diverse verhalen gelezen van mensen die helemaal gezond zijn geworden, inclusief cholesterolwaardes, terwijl ze overgestapt waren op een dieet van veel vlees, eieren, fruit en groente, en de suiker en meel en slechte vetten lieten staan.

woensdag 29 oktober 2014

Bietenkvass

Wat staat dat gezellig, die twee potten met rode vloeistof op de schouw! Dit is alweer de tweede keer dat ik kvass trek uit blokjes rode biet.

Kvass is een gefermenteerde drank, zoals zuurkool gefermenteerde kool is. Het schijnt bijzonder goed voor je te zijn om elke dag iets gefermenteerds te eten of te drinken. Veel mensen kiezen voor zuurkool, maar daar ben ik zelf niet zo'n fan van, helemaal  niet voor elke dag, al is het dan ook een klein beetje. Gelukkig kun je uit meer dingen kiezen (kimchi, curtido, kokoskefir etc), en ik heb de bietenkvass (oftewel beet kvass) uitgekozen om te proberen.

Het recept hiervoor heb ik (in het Engels) hier vandaan. Maar ook in het Nederlands kun je recepten vinden, bijvoorbeeld hier. Je vindt daar ook meer achtergrondinformatie.

Je hebt hiervoor nodig: ca. 350 g rode biet (biologische hoef je niet te schillen, andere wel), zeezout zonder toevoegingen en 'gefilterd water' (ik gebruikte een pak mineraalwater zonder koolzuur). De bieten worden in blokjes gesneden en in de pot(ten) gedaan. Een theelepel zout erover en ongeveer 750 ml water (de helft van het pak). Afdekken en bij kamertemperatuur wegzetten. Elke dag even de pot openen om overtollig gas te laten ontsnappen (heb ik weinig van gemerkt), en evt. een laagje schuim dat aan de oppervlakte komt, erafhalen. Na een paar dagen begin je te proeven, als de kvass sterk genoeg is van smaak, giet je hem door een zeef in een andere pot of fles en blijft hij minimaal een maand goed in de koelkast. Laat een restje bij de bieten zitten, en vul opnieuw bij met water, je kunt dit tot drie keer doen met dezelfde bieten.
Het smaakt een beetje zout natuurlijk, en een beetje tintelend. Ik vond hem na vijf dagen goed, licht tintelend. Best wel lekker ook.

Leuk, onze eigen probiotica-fabriek!

dinsdag 28 oktober 2014

Avontuur met orgaanvlees

Als je iets doet, moet je het goed doen. Tenminste, voor zover het binnen je mogelijkheden valt. De diverse oergezonde stromingen wijzen allemaal op het belang van orgaanvlees, om verschillende redenen. Waarom zouden de Achterbergen dat niet uitproberen? Ineens kwam ook een heel oud kinderversje bovenborrelen:

Hansje Plak
ga naar de markt
koop een koe
een stukje toe.
Een stukje van de lever
voor de zieke wever,
een stukje van de longen
voor de zieke jongen,
een stukje van de pens
voor het zieke mens.

Vroeger wisten ze dus wél dat orgaanvlees extra goed is voor je! Bovendien staat in tal van oude boekjes dat een kraamvrouw of een zieke een pannetje bouillon of soep van bouillon kreeg - ook zoiets. Denk maar niet dat de bouillonblokjes van tegenwoordig daar een waardige vervanger van zijn!

Afijn, wij dus op zoek naar orgaanvlees. Op internet kun je diverse slagerijen vinden die het een en ander bij je thuis bezorgen tegen niet al te hoge kosten. Bovendien - schrik niet - blijken er winkeliers van dierenvoer te zijn die deze dingen verkopen. Navraag leerde dat de eisen die aan deze voeding worden gesteld, even hoog zijn als die voor de menselijke consumptie bestemd zijn. Neem daarbij dat de prijs een heel stuk lager ligt en de Achterbergen zijn ervoor in! Niet alleen de delen van de dieren die de meeste mensen niet willen eten, zoals hart, longen en pens, maar ook complete biologische kippen, hele haringen en sardines. 

Ik deed twee flinke bestellingen, in de hoop dat het thuis in de vriezer past. Ergens deze week zal alles worden thuisbezorgd. Laat het avontuur maar beginnen!

Wordt vervolgd...

maandag 27 oktober 2014

Drakenskelet


Mooi he? Een drakenskelet gemaakt door onze 11-jarige Achterberg.
Zonder voorbeeld, gewoon pure eigen fantasie.
Ingrediënten: een paar A4-tjes en plakband.
Verder nodig: een schaar.
Lang leve de herfstvakantie!

Gelukkig hebben we hem vereeuwigd, want na een paar dagen zakte hij door zijn poten.

maandag 20 oktober 2014

Herfstvakantie!

Deze week is het vakantie bij de Achterbergen, dus gaat het blog op pauze.

Allemaal een fijne week gewenst!!

vrijdag 17 oktober 2014

Wonderbaar toebereid

Vanmorgen was ik voor controle bij de huisarts. Twee en een halve week geleden had ik een plakje van de zijkant van mijn vinger afgesneden met een vlijmscherp mes (mandoline), waardoor ik de dokterspraktijk vaker van binnen heb gezien de laatste weken dan de jaren daarvoor.

We haalden de pleister er weer af, en zagen hoe er een nieuwe huid aan het groeien is. Ik kreeg zelfs een soort van 'compliment' dat het allemaal zo voorspoedig gaat (zou dat door mijn gezonde eetpatroon van tegenwoordig komen?). Oorspronkelijk was er een reepje huid af van ongeveer 5 bij 1,5 cm, nu is een smal reepje in het midden nog niet helemaal bedekt van ongeveer 3 cm lang. Met verbazing zat ik ernaar te kijken. Wat is dat ongelooflijk mooi, dat er gewoon weer huid over zo'n wond heengroeit! Ik moest denken aan een bijbeltekst, die slaat eigenlijk op het scheppingswerk van een mensje voor de geboorte, maar is het hier niet net zo goed van toepassing?

'Ik loof U, omdat ik gans wonderbaar ben toebereid,

wonderbaar zijn uw werken,

mijn ziel weet dat zeer wel'

Ps. 139:14 

donderdag 16 oktober 2014

Paleo - wat komt na de resetfase?

De reden waarom ik vertrouwen heb ik de 'Personal Paleo Code' van Chris Kresser, is dat hij niet klakkeloos zegt wat goed is en wat niet. Uitzonderingen daargelaten natuurlijk: suiker en de verkeerde vetten met name.

Maar goed, als je het klaargespeeld hebt om dertig dagen helemaal 'schoon' te eten, dan kun je één voor één allerlei voedingsmiddelen gaan uitproberen. Dat doe je als je je goed voelt, en je wacht drie dagen tot je een volgend voedingsmiddel erbij pakt. Zo merk je eenvoudig of iets je goed bekomt. Voor het complete programma zou je natuurlijk het boek zelf moeten lezen, maar om een idee te geven wat je allemaal zou kunnen toevoegen:

  • zuivel (de volvette soort, en uiteraard alweer het liefst biologisch): boter, yoghurt, kaas, room, melk enz., één soort per keer toevoegen
  • granen - maar dan op een bepaalde manier bereid (lang laten weken, daarna laten ontkiemen en vervolgens laten fermenteren). Voor mij in elk geval véél te bewerkelijk. Grappig genoeg komt hier ineens witte rijst opduiken, dat door vrij veel mensen goed wordt verdragen (maar wat natuurlijk niet zo 'oer' is)
  • peulvruchten - mits dezelfde bewerking ondergaan als de granen (heeft te maken met fytinezuur ofwel fytaten - best interessant om daar eens op te Googlen). Pinda's zijn trouwens ook peulvruchten...
  • alcohol, tegen bepaalde voorwaarden uiteraard
  • zoetmiddelen: kokos(bloesem)suiker, maple syrup, melasse, honing, dextrose of stevia
  • caffeïne 
  • chocola (oftewel rauwe cacao), als je een reep wilt kopen, dan met een zo hoog mogelijk percentage aan cacao
Nou, daar valt best mee te leven, gesteld dat je al deze voedingsmiddelen kunt verdragen! 

Als je helemaal hebt uitgevogeld wat voor jou goed is en wat niet, kun je als laatste het geheel gaan 'finetunen': onder andere worden behandeld:
  • beweging
  • slaap
  • stress
  • ontspanning, sociale contacten
  • daglicht/buitenlucht
  • spel 
Als dat allemaal in orde is, kun je evt. je dieet gaan berekenen op grond van het percentage koolhydraten, eiwitten en vetten dat voor jou het beste werkt. Dit vraagt wel een hoop rekenwerk! Hier ben ik zelf nu (al) mee bezig, ook al zit ik in de beginfase, omdat ik voornamelijk vanwege afvallen zo eet, en daar heeft hij wel veel concrete tips voor. 

Als allerlaatste worden diverse voedingssupplementen behandeld en krijg je de tip om vooral niet te krampachtig om te gaan met de lijst van wat mag en wat niet mag. De beroemde 80/20-regel komt hier om de hoek kijken: houd je 80% van de tijd aan de regels, dan is je lichaam waarschijnlijk sterk genoeg om de 20% aan te kunnen die je ervan afwijkt, bijvoorbeeld bij een verjaardag. Op die manier houd je het ook ontspannen. Dit geldt uiteraard niet als je een regelrechte allergie hebt voor bepaalde producten!

Hmm. We zullen zien hoe het bij mij en de Achterbergen verloopt! In elk geval heb ik met de jongens afgesproken dat we elke woensdagmiddag een gezonde snack uitproberen. De geslaagde recepten plaats ik op de receptenpagina, de afgekeurde recepten niet. 

woensdag 15 oktober 2014

Boogschieten!

Een van de Achterbergen vroeg voor zijn zevende verjaardag (twee weken geleden) een pijl en boog. Een lang gekoesterde wens, die wij graag vervulden, ook omdat we van alle mogelijke 'normale' speelgoed al meer dan genoeg voorzien waren. Zulke originele wensen zijn daarom erg welkom! Het legerpak (overall) heeft hij trouwens van een grote broer gekregen, ook een schot in de roos.

Over schot in de roos gesproken, de pijlen en de boog (geen speelgoedkwaliteit, wel voor kinderen bedoeld) zijn al veel gebruikt. Er is zelfs al een pijl kwijt, zo gaat dat... In eigen tuin wordt geoefend, maar dat moet altijd voorzichtig omdat zelfs de Achterbergse tuin grenzen heeft waar een beetje enthousiaste pijl graag overheen vliegt. En zie hem dan maar eens op te zoeken.

Gelukkig begint achter ons dorpje een wijde wereld van uiterwaarden, vrij toegankelijk voor mensen die niets vernielen. En met grote lappen grond tussen de watertjes en langs de rivier. Als je een beetje slim bent, kun je de pijlen niet meer kwijtraken.

Dat was nog makkelijker gedacht dan gedaan. Klein broertje van 4 jaar oud bleek zelfs nog verder te schieten dan zijn ex-jarige broer, ik denk wel ruim 40 meter! En zie zo'n pijl dan maar eens terug te vinden, helemaal als je net even niet keek toen hij hem liet schieten.

Afijn, we hebben een heerlijke woensdagmiddagactiviteit!

dinsdag 14 oktober 2014

Paleo - na week 2

Je moet nooit vertellen dat iets heel veel beter gaat. Dat had ik kunnen weten, toch liet ik vorige week weten dat mijn gang naar de wc zoveel makkelijker ging. Had ik dat nou maar niet verteld, dan was het nu misschien nog wel zo. De waarheid is dat het sinds die dag zo ongeveer helemaal gestopt is. Op een heel klein beetje na. De weegschaal laat ook al een week lang hetzelfde zien. Dat was allemaal niet zo bemoedigend tijdens de tweede week Paleo eten, dus toen de verleiding om een keer te 'cheaten' erg groot werd (het was onze trouwdag en dat werd gevierd), heb ik dat gedaan met zuivel, graan (speculaasbrok) en uiteindelijk een portie caramel-ijs.

Oei, weer op de resetknop drukken dus! Officieel moet ik echt weer opnieuw beginnen met de 30 dagen. Hoe ik het echt doe, weet ik nog niet. Ik voel me nog steeds veel energieker en fitter en ik begrijp steeds beter wat al die ervaringsdeskundigen bedoelen met 'de mist in je hoofd trekt op'. Even was ik van de wijs toen een zware verkoudheid op kwam zetten, maar toen ik vroeg naar bed was gegaan, de volgende ochtend heel erg brak en met een zere keel opstond, en me tijdens de dag steeds beter ging voelen, bedacht ik me dat dit toch wel heel bijzonder is! Meestal gaat het in de loop van een dag juist slechter, en  moet ik echt goed slapen om weer fit te worden.

Ik geef het dus niet op, omdat ik er toch wel van overtuigd raak dat dit een gezonde manier van leven is. Mocht de weegschaal daar niet snel genoeg naar mijn zin van overtuigd raken, dan is dat maar zo, maar voordelen heb ik in elk geval al in de pocket!

Van de week zal ik een keer kort samenvatten wat ik verder in het boek heb gelezen: wat je moet/kan doen na de dertig dagen reset.

maandag 13 oktober 2014

Ja, waarom eigenlijk?

De 8-jarige Achterberg vraagt: waarom eet je eigenlijk hanen, als je al zoveel dode kippen hebt?

vrijdag 10 oktober 2014

Beweging

Gisteren las ik het hoofdstuk over bewegen in het boek 'Your Personal Paleo Code' van Chris Kresser. Hij stelt dat zitten slecht is voor de mens: staan is beter en lopen nog beter. Hij stelt dan ook voor aan mensen die computerwerk doen, om ofwel een lessenaar aan te schaffen waarbij je kunt staan, of nog beter, met een loopband eronder, zodat je tijdens je werk rustig een eind weg kunt wandelen. Je moet goed zoeken om iets te vinden dat verder van de dagelijkse werkelijkheid van de meeste mensen ligt dan dit... Maar goed, wie weet heeft hij wel een punt! (Hij is trouwens niet de enige, maar ja, ik ben nou eenmaal dat boek aan het lezen). Zijn officiële advies is om de helft van je dag rechtop door te brengen. Dan mag je de andere helft altijd nog zitten.

Lopen is echt goed voor je. Het mag zelfs slenteren zijn, en je zou als doel moeten hebben om 10.000 stappen per dag te zetten.

Sporten komt er een beetje bekaaid af. Het wordt niet echt gepromoot. Er wordt zelfs gezegd dat er schade ontstaat door al te veel pushen. Wel wordt aangeraden om ofwel 150 min. per week matig intensief te sporten (zoals joggen), ofwel 75 min. per week intensief te sporten (zoals rennen), ofwel 30 sets intensieve krachttraining te doen per week. Of een combinatie van deze drie.
Elders heb ik gelezen dat het meer effect heeft op je gezondheid om af en toe heel kort heel hard te rennen (of een andere intensieve inspanning te doen) dan uren lang je in het zweet te werken in de sportschool.

Nou, wat doe ik hier dan mee? Je komt er alleen maar achter of het goed voor jezelf is als je het uitprobeert. En dan niet als een dolle proberen om direct de hoogste lat te treffen, maar het langzaam opbouwen.
Daarom wilde ik ten eerste in kaart brengen hoeveel tijd ik zittend doorbracht. Ik zit nogal eens een poosje met de laptop op schoot, dus ik was bang dat het veel zou zijn. Gelukkig viel dat best wel mee: lang leve een groot huishouden!
En mijn laptop leg ik nu soms op de schouw, een prettige stahoogte voor mij. Als ik alleen thuis ben, anders staat het zó ongezellig! Stel je voor dat iedereen ervan overtuigd raakt dat je beter kunt staan en lopen dan zitten. Wat moet je dan met je zithoek? En in de kantoren? Het is best grappig om je daar een voorstelling van te maken.

Mijn stappen wilde ik ook wel tellen om te testen hoeveel dat dan is. Ik moest toch naar de lagere school om over te blijven, en ik besloot om te gaan lopen (3 km). Ik telde in 10 minuten ruim 1000 stappen. Maak je dus een wandeling (met mijn looptempo) van een half uur, dan zijn dat al 3000 stappen. Tel daarbij op nog het heen en weer geloop in huis, van het kastje naar de muur en weer terug (of van de vaatwasser naar het kastje, lijkt me toch iets nuttiger), dan kom ik vast een heel eind.

Met het iets harder bewegen heb ik nog niet echt iets op gang gebracht. Wel ben ik tegenwoordig blij als ik naar boven moet. Dan probeer ik zo snel mogelijk de trap of de twee trappen te nemen, in de wetenschap dat dat echt goed is voor mij. Als je creatief bent, kun je zulk soort dingen ook gewoon in je dagelijks leven inpassen.

Het extra veel lopen van gisteren heeft me trouwens wel goed gedaan. De twee jongste Achterbergjes riepen gelijk dat ze ook naar school wilden lopen, dus vandaag gaan we in de herhaling: ik ga ze (met de bolderkar) van school halen!

donderdag 9 oktober 2014

Chocola maken!!


Wie houdt er nou niet van chocola? Ik wel! En de Achterbergen ook. Mensen die zich druk maken over hun gezondheid en op internet gaan rondstruinen, zullen o.a. ontdekken dat:
  • kokosolie is ongelooflijk goed voor je
  • rauwe cacao is ongelooflijk goed voor je
Tadaaaa! Deze chocola is gemaakt van precies deze twee ingrediënten! En om de prijs hoef je het niet te laten: voor 100 g van deze chocola betaal ik 1,20 euro. 

Het zelf maken is ontzettend leuk om te doen (alleen of met iemand samen), en de meeste mensen zullen het ook lekker vinden. Tenminste bij de Achterbergen is er welgeteld één die het niet lust, en die is vier jaar oud.

Even rondkijken op internet levert tientallen recepten op om zelf chocola te maken. Ik bekeek er een aantal waarvoor alleen cacao en kokosolie waren gebruikt (plus soms wat opleukertjes zoals noten en rozijnen), en kwam tot de ontdekking dat de hoeveelheid gebruikte cacao nogal verschilde. Veel recepten worden gegeven in volumes (cups of eetlepels), en om het helemaal uit te vogelen, woog ik eetlepels cacao en kokosolie af op de weegschaal (met heel wat geklieder). 
Zo vond ik de volgende verschillende verhoudingen:
  • 30 g kokosolie en 50 g cacao (uitgeprobeerd: dat was erg bitter!)
  • 26 g kokosolie en 12 g cacao
  • 26 g kokosolie en 6 g cacao (uitgeprobeerd, dat is de chocola van het plaatje) 
Als zoetmiddel kun je een piepklein beetje stevia gebruiken, of agavesiroop, of honing, of toch suiker. En je kunt het natuurlijk ook maken met cacao uit een pakje (van Houten bijvoorbeeld).

Ik heb gelezen dat er mensen zijn die hun kinderen en zichzelf proberen een eetlepel kokosolie per dag door de strot te duwen. Omdat het zo gezond is. Dat lijkt mij eerlijk gezegd niet zo lekker. Maar doe je er wat cacao door, dan wil het ineens wel. Waarom het nuttige en het aangename niet verenigen?

Afijn, genoeg gekletst. Over de waaroms van kokosolie en rauwe cacao ga ik het hier niet hebben. Dat hebben al genoeg mensen gedaan en je kunt gemakkelijk aan informatie komen. Daarom hieronder het recept:

Zelfgemaakte chocola (100 g) 

N.B. smaakt natuurlijk wel een beetje naar kokos - hoe meer cacao je erdoor doet, hoe minder de kokossmaak overheerst
80 g kokosolie (extra virgin) - 20 g cacao - evt. zoetmiddel

Smelt de kokosolie zachtjes tot het helemaal vloeibaar is, voeg de cacao, evt. het zoetmiddel en alles wat je er verder door wilt doen toe en roer goed.
Giet de zeer vloeibare chocola in bijv. siliconen vormpjes, niet te dun want dan krijg je ze er niet heel uit (zie foto), en zet alles een uurtje in de koelkast.

Je kunt natuurlijk variëren met de hoeveelheid cacao.

NB ik merk zelf dat het me na een tijdje toch heel erg gaat tegenstaan door de kokosolie. Tijd om over te stappen op echte cacaoboter misschien? Of variëren met zoetmiddelen.